İlk olarak Naviga Magazin’de yayınlanmıştır. © Naviga
Ünlü Tekne Kedileri
Zamanla, gemilerde kedilerin yaygınlaşması ve, tanınmış denizcilerin kedi yoldaşlarının bilinir olmasıyla, tekne kedileri de medyada yer bulmaya ve meşhur olmaya başlar. Özellikle İkinci Dünya Savaşı sırasında , kitle iletişiminin yaygınlaşması ve dünya donanmaları ile ilgili haberlerin artması ile birlikte, birçok gemi kedisi de ünlü medya kşilikleri haline gelir. İşte bazı ünlü tekne kedleri;
Blackie
Ingiliz Kraliyet Donanmasının, HMS Prince of Wales savaş gemisinde, gemi kedisi olarak görev yapan Blackie belki de medya tarihinde ilk ünlü olan kedidir.
Ağustos 1941’de, İkinci Dünya Savaşı sırasında, İngiliz Başbakanı Winston Churchil, ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt ile gizli bir toplantı yapmak üzere, Prince of Wales gemisiyle, Atlantik’i geçerek Nova Scotia kıyılarına gelmişti.
Churchill, Roosevelt ile görüşmek için gemiden ayrılmak üzereyken. Blackie’nin ona doğru yürüdüğünü görünce Churchill durdu ve onu okşamak için uzandı ve fotoğrafçılar anı yakaladı. Fotoğraf dünya çapında gazetelerde yayınlandı.
Blackie, Aynı yıl HMS Prince of Wales’e Japon Hava Kuvvetleri tarafından yapılan saldırı sonucu geminin batırılması olayından sağ kurtuldu ve hayatta kalanlarla birlikte Singapur’a götürüldü. Ertesi yıl Singapur tahliye edildiğinde bulunamadı ve akıbeti bilinmiyor.
Simon
Simon, İngiliz Donanmasına bağlı, HMS Amethyst’in gemi kedisiydi. 1949’da Yangtze nehrinde gemi komutan da dahil olmak üzere 25 mürettebatını öldüren bombardımanda yaralandı. Olayın ardından iki hükümet müzakere ederken gemi neredeyse 10 hafta çamura saplanmış olarak desteksiz ve hareketsiz kaldı. Bombardımanda yaralanan Simon kısa sürede iyileşti ve saldırgan farelerle savaşarak mürettebatın azalan yiyecek stoğunu korudu ve mürettebatın moralini yükseltmeye devam etti.
Geminin mürettebatı bir gece geç saatlerde riskli bir kaçış planıyla durumdan kurtulduktan sonra, mürettebat ve Simon savaş kahramanı olarak karşılandılar. Simon İngiliz Donanması tarafından Able Seacat (Yetkin Deniz Kedisi) rütbesine terfi edildi.
İngiliz hayvan hakları grubu People’s Dispensary for Sick Animals (Halkın Hasta Hayvanlar Dispanseri) tarafından savaşta cesaret gösteren hayvanlara verilen en büyük onur olan Dickin Madalyası’na layık görüldü. Simon, Dickin madalyası kazanan kazanan tek kedi oldu.
Simon İngiltere’ye döndükten sonra bir enfeksiyon kaptı ve kısa bir süre sonra hayatını kaybetti. Ölüm ilanı The Times’da yayınlandı ve cenazesi resmi donanma töreni ile kaldırıldı.
Oscar/Unsinkable Sam
Alman savaş gemisi Bismarck 27 Mayıs 1941’de İngiliz Donanması tarafından batırıldığında, 2.200’den fazla mürettebattan sadece 116’sı hayatta kaldı. Saldırıya katılan İngiliz Donanması gemilerinden biri olan HMS Cossack’teki İngiliz denizciler denizde bir tahta parçasına tutunmaya çalışarak yüzen siyah beyaz bir kedi gördüler.
Kedi kurtarıldi ve kurtaran denizciler adını Oscar koydular. 24 Ekim 1941’de HMS Cossack Alman donanması tarafından torpidolandı ve battı. Cossack mürettebatından 159 kişi öldü, ancak Oscar bu saldırı sonrasında da hayatta kaldı ve kurtarıldı. Oscar Cebelitarık’a götürüldü ve HMS Ark Royal’in gemi kedisi oldu. Ark Royal de o yılın Kasım ayında torpidolanarak batırıldı ancak Oscar tekrar kurtarıldı.
Üç geminin batmasından sağ salim kurtulduğu için Oscar’a Unsinkable Sam (Batırılamaz Sam) adı verildi. 9 canından geriye 6 kaldığı düşünülerek Unsinkable Sam karada, Cebelitarık Valisi’nin ofis binalarında fare avcısı olarak yeni bir göreve atandı. Sonunda İngiltere’ye götürüldü ve hayatının geri kalanını ‘Denizciler Evi’nde geçirdi.
Mrs. Chippy
Bayan Chippy, Sir Ernest Shackelton liderliğinde, Kraliyet Trans-Antarktik keşif görevine çıkan Endurance gemisinde yaşayan bir Tekir kedi idi. Gemiye marangoz ve gemi yapımcısı Harry McNish (Chippy) tarafından getirilmişti. (Chippy, İngilizce argosunda marangozlara takılan bir lakap) Kedi, gemiye ayak bastığı andan itibaren, ilgili bir eş gibi Mr. Chippy’yi gittiği her yere takip etmesinden dolayı kısa sürede tayfa kediye Mrs. Chippy (Bayan Chippy ya da marangozun eşi) adını verdi.
Gemi Antarktika’ya doğru yola çıktıktan bir ay sonra, adına rağmen Bayan Chippy’nin aslında bir erkek olduğu keşfedildi. Ancak o zamana kadar, isim oturmuştu ve değişmedi. Gemi mürettebatı tarafından “karakter dolu” olarak tanımlandı ve en zorlu havalarda bile bile geminin bir inç genişliğindeki vardavelaları boyunca yürüme yeteneğiyle mürettebatı etkiledi. Kaptan Frank Worsley’nin günlüğünde, Bayan Chippy’nin armalara tırmanışını “… tam olarak bir usta gemici armaya tırmanıyor gibi” diye anlatıyor.
Bayan Chippy’nin yolculuğu olaysız geçmedi. Mürettebattan Thomas Orde-Lees, 13 Eylül 1914 tarihli günlüğüne şöyle diyor: “Gece boyunca olağanüstü bir şey oldu. Tekir kedi, kabin lombozarından birinden denize atladı.
Vardiya zabiti Teğmen Hudson, onun çığlıklarını duydu, gemiyi akıllıca döndürdü ve onu aldı. Suda 10 dakika veya daha fazla kalmış olmalı”. Kedi, geminin biyoloğu Robert Clark tarafından örnek kepçelerinden biri kullanılarak geri alındı.
Endurance buz yığını içinde kapana kısılıp ağır hasar aldıktan sonra Shackleton, gemide bulunan hayvanların (Bayan Chippy ve beş kızak köpeği) hayatta kalamayacağına karar verdi. 29 Ekim 1915 tarihli günlükte şunları kaydetti:
“Bu öğleden sonra Sallie’nin en küçük üç yavrusu, Sue’nun Sirius’u ve marangozun kedisi Bayan Chippy’nin vurulması gerekiyor. Yeni koşullar altında zayıfların bakımını üstlenemezdik. Macklin, Crean ve marangoz, arkadaşlarının kaybını oldukça kötü hissediyor gibiydi.”
Ve maalesef Mrs. Chippy, Shackelton’ın emriyle vurularak, hayata veda etti.
McNish, Bayan Chippy’ye çok bağlıydı ve onu ölüm emrini veren Shackleton’ı asla affetmedi. McNish, Eylül 1930’da Wellington, Yeni Zelanda’da yoksul bir adam olarak öldü ve donanma töreni ile isimsiz bir mezara gömüldü.
Yeni Zelanda Antarktika Derneği 1959’da mezarın üzerine bir mezar taşı yerleştirdi. 2004 yılında toplanan bağışlarla, cok sevdiği Mrs. Chippy’nin gerçek boyutlu bronz bir heykeli de mezarın üzerine yerleştirildi.
Şubat 2011’de, Bayan Chippy ve keşif ekibi üyesi Perce Blackborow, Güney Georgia ve Güney Sandwich Adaları tarafından basılan bir posta pulunda yer aldı.
Chibley
Chibley, 1997 yılında çok küçükken bir hayvan barınağından kurtarıldı ve yelkenli eğitim gemisi Picton Castle’in gemi kedisi oldu. Tam adı Bayan Chibley Bits’ti. “Chibley Bits” ingilizcede, ahşap bir güvertede çıplak ayakla yürümekten dolayı ayaklara yapışan küçük parçacıklar – güverte tozu – anlamına gelen bir denizci terimidir.
Picton Castle’ın bir eğitim ve müze gemisi olması sebebiyle, Chibley, gemiyle dünyayı dolaştı ve çok sayıda ziyaretçiyle tanışarak ünlü oldu. Chibley, toplamda 180.000 milden fazla seyir yapıp, 5 dünya turu tamamladı.
Chibley’nin son büyük macerası, Mayıs 2010’da, Picton Castle’ın Kaptan Daniel Moreland’ın komutası altında, gemi için sonuncusu olması planlanan beşinci dünya turu yolculuğu ile başladı.
14 ay süren yolculukta Picton Castle, ana limanı olan Kanada’nın Lunenburg limanındandan yola çıktı ve Panama Kanalı’nı geçtikten sonra batıya doğru yola çıktı.
Picton Castle, başarılı bir yolculuğun ardından 2011 yılının Haziran ayının ortalarında Lunenburg’a döndü. Beşinci dünya turunu tamamlayan Chibley, maalesef 10 Kasım 2011’de Nova Scotia, Lunenburg’da trafik kazası sonucu hayatını kaybetti.
Emmy
Emmy, bir tansatlantik yolcu gemisi olan RMS Empress of Ireland’ın gemi kedisiydi. Gemi, 1906’dan 1914’e kadar uzanan kariyerinin büyük bölümünde Liverpool ve Quebec arasında Kuzey Atlantik’te çalıştı.
Emmy, mürettebat üyelerinin ona ödül olarak verdiği konserve sardalya ve tütsülenmiş balıklara bayılırdı ve limanda bağlı olduklarında bile gemiyi nadiren terk ederdi.
Empress of Ireland mürettebatı, 28 Mayıs 1914’te Quebec City’den yola çıkmak üzere hazırlık yaparken Emmy’nin her zamanki yerinde olmadığını görmeyınce tedirgin oldular.
Gemi kedisinin kaybolması, başına bir iş gelmesi veya gemiyi terk etmesi denizci inanışına göre kötü şans alametiydi. Mürettebat limandan ayrılmak üzere hazırlıklarına devam ve hareket anı yaklaşırken, Emmy kıyıda görüldü, Geminin bağlı olduğu 27 no’lu rıhtmda bir kulübenin tepesinde oturuyor ve aşağıdaki devam eden hazırlıkları izliyordu.
Mürettebat tarafından ona sunulan hiçbir rüşvet ve ödül Emmy’yi gemiye geri getiremedi ve Empress of Ireland kedisini rıhtımda bırakarak limandan ayrılmak zorunda kaldı. Görgü tanıkları daha sonra Emmy’nin gemiyi kanala girerken izlemeye devam ettiğini ifade etti.
29 Mayıs sabahı erken saatlerde Empress of Ireland, St. Lawrence Nehri’nin ağzının yakınında yük gemisi SS Storstad ile çarpıştı. Storstad ağır hasar gördü ancak batmadı.
Empress of Ireland o kadar şanslı değildi. Gemi büyük bir hızla battı ve ağır can kaybı yaşadı. 1.000’den fazla yolcu ve mürettebat, St. Lawrence’ın soğuk sularında öldü. Yaklaşık 460 kişi kurtarıldı.
Emmy bir daha hiç görülmedi.
